Otvorena obnovljena arheološka postavka: Toplica ima blago!

0

U okviru manifestacije Muzeji 10 dana od 10 do 10 u Narodnom muzeju Toplice predstavljeno je topličko arheološko blago. U obnovljenoj postavci „Arheološka nalazišta opštine Prokuplje” izložen je 451 predmet i fotografije koje ilustruju arheološku mapu opštine Prokuplje.

Arheološka postavka postoji od 1979. godine i sada broji oko 2000 predmeta. Veći broj predmeta potiče iz doba neolita, ali iz gvozdenog doba, rimskog perioda i srednjeg veka.

– Prema dosadašnjim saznanjima, Toplica je naseljena u neolitu. Tragova starijeg neolita ima na padinama Jastrepca,a  najznačajnije nalazište mlađeg neolita je Pločnik koji se godinama istražuje i odakle potiče veliki broj predmeta, posuda od pečene zemlje, alata od kamena i kosti, statueta od pečene zemlje, rekla je između ostalog o postavci autor, arheolog i muzejski savetnik Julka Kuzmanović Cvetković.

Iz vremena gvozdenog doba ova postavka poseduje nekropole u Gornjoj Stražavi i Donjoj Toponici, a urne u kojima su sahranjivani tadašnji meštani, oružje i nakit svedoče o materijalnoj kulturi stanovnika toga vremena.

Najznačajniji deo antičke zbirke predstavlja ostava nakita nađena u Novoj Božurni. Iskopavanjem temelja Herkulovog hrama u Prokuplju otkriveno je, u grobovima i u okviru građevine nešto novca, posuđa, mermernih statueta koje su tek naznaka sjaja bogato ukrašenog hrama.

U VI veku je u Toplici sagrađeno nekoliko utvrđenja, a delimično su istražena ona u Bregovini, Babotincu i Rgaju. Na svakom od utvrđenja ima tragova života Slovena, najčešće ulomaka keramičkih posuda s karakterističnim ukrasima. Od Slovena je ostala nekropola u Donjoj Toponici, nakit i posuđe nađeno u grobovima govori o njihovoj duhovnoj i materijalnoj kulturi XI veka.

Ostaci utvrđenih naselja, temelji crkava i crkvišta svedoče o gustoj naseljenosti Toplice u srednjem veku.

– Grad u Prokuplju sazidan na brdu koje sa tri strane obavija Toplica, obnovljen u XIV veku, imao je u podgrađu crkvu sazidanu u X veku, u koju su u XIV donete mošti Sv.Prokopija po kome su i crkva i grad dobili ime. U blizini je sazidana mala crkva posvećena Bogorodičinom pokrovu, u narodu zvana Jug Bogdanova ili Latinska crkva, na temeljima Herkulovog hrama. Tokom istraživanja srednjevekovnog utvrđenja na brdu Hisar u Prokuplju otkrivena je znatna količinu predmeta za svakodnevnu upotrebu, posuđa, alata za obradu drveta i kože, koji čine dobar deo arheološke zbirke,  rekla je Julka Kuzmanović Cvetković.

Obnovljenu postavku otvorio je zamenik predsednika Opštine Prokuplje Miroljub Paunović, koji  je rekao da će Narodni muzej Toplice i ubuduće imati podršku lokalne samouprave u otkrivanju najstarijeg kulturnog blaga naše opštine.