Promena imena Kuršumlije iz istorijsko-analitičkog ugla

6

Posle inicijative njegove svetosti Patrijarha srpskog Irineja da Кuršumlija svoj dosadašnji naziv zameni srednjovekovnim „Bele Crkve“ i prihvatanje iste od opštinskih čelnika pokrenuta je velika lavina komentara, pa ćemo u ovom autorskom tekstu pokušati da osvetlimo ovu priču sa istorijsko-analitičkog ugla.

Pokušaćemo da se najpre vratimo u daleku prošlost, u doba nastanka prvog naselja na ovom prostoru.

Naime, Кuršumlija je bila poznata još u doba Rimljana, nalazila se na granici dve provincije Dalmacije i Gornje Mezije i zbog toga je dobila naziv AD FINES – Na kraju sveta, preko nje je vodio put od Niša do Drača. Svedoci rimskog prisustva u ovom kraju su dve rimske bazilike iz predhrišćanskog perioda. Prva se nalazi na ušću Кosanice u Toplicu a druga u naselju Pepeljevac gde se nalazi mesno groblje, na čijim temeljima je izgrađena crkva sv. Nedelje čija je obnova u toku.

Nakon podele Rimskog carstva grad se nalazio pod upravom Vizantije i nosio je naziv Toplice. Upravo u periodu Vizantije ovo mesto se pominje 1019.godine za vreme cara Vasilija II kao sedište Topličke episkopije. Кrajem 6. i početkom 7.veka počinje doseljavanje Slovenskih plemena na balkansko poluostrvo koja su sa sobom donela svoju slovensku (pagansku) religiju, ali je jak kulturni i politički uticaj Vizantije na Slovene od 9.veka doveo do prihvatanja hrišćanstva.

Pošto je inicijativa pokrenula razne ideje, jedna od ideja je da Кuršumlija promeni ime u TOPLICE, naziv kakav je imala pre izgradnje manastira. Postavlja se pitanje, zašto i ovaj naziv iz srednjeg veka nije uzet u obzir za promenu imena.

Zato sam i mišljenja sam da je ovo lepa je zamisao, ali da je ova inicijativa došla dosta prerano. Naime, srednjovekovni manastiri svetog Nikole i Presvete Bogorodice, po kojima su tadašnje Toplice dobile ime su u ruševinama, naročito manastir Presvete Bogorodice. Da bi se današnja Кuršumlija ponovo zvala Bele Crkve, ipak prvo treba obnoviti Nemanjine manastire i dvore. Ime treba da služi svojoj svrsi a ne u dnevno – političke – tehničko – administrativne aktivnosti.

Ono što svakako ne treba ispustiti vezano za ovu temu su katastrofalne brojke vezane za iselvanje stanovništva koja se teško može zaustaviti samo promenom imena. Te brojke su porazne po grad i stanovnike Kuršumlije:

Hronologija propadanja Кuršumlije počela je Prvom velikom seobom Srba u zimu 1690. pod vođstvom pećkog Patrijarha Arsenija III Čarnojevića i još uvek traje. Sa jednom manjom pauzom u periodu od 1889.godine do Drugogog svetskog rata kada su se ovde doseljavali Srbi iz severne Crne Gore Raške i sa Кosova i Metohije. Hronologija propadanja se najbolje prikazuje kroz brojeve. Prvi posleratni popis izvršen je 1953. godine i opština Кuršumlija tada je imala skoro 40.000 stanovnika (39.772). Na zadnjem popisu iz 2011.godine, kada su popisivana i tzv. „privremeno odsutna lica“ (studenti, radnici u inostranstvu…od kojih se 90% njih neće vratiti) popisano je jedva preko 20.000 ljudi. Uzmimo da je realan broj 15.000 stanovnika (2018.), znači da se za 65 godina broj stanovnika Кuršumlije smanjio za 25.000. Statistički se broj stanovnika smanjivao u proseku za 384 stanovnika godišnje ili 1.05 stanovnika dnevno. Svakog dana nas je u proseku jedan manje.

Kraj prvog dela. Drugi deo priče možete pročitati OVDE

Sutra objavljujemo nastavak ovog autorskog teksta profesora Rakića i politikologa Dragovića u kome će biti obrađen nastanak naziva Bele Crkve i Kuršumlija, odnosno doba Nemanjića, mračno doba pod turskim ropstvom do današnjeg dana kao i konretni predlozi oko promena imena grada, kao i rezultati ankete koja je sprovedena.

(Autori: Dejan Rakić, profesor istorije i Nikola Dragović, politikolog)

6 KOMENTARA

  1. Nime ne treba menjati. To bi bila glupost. Koliko vas placaju da gurate ovu zamisao?

    2
    4
    • Procitaj prvo o cemu se radi pa onda komentarisi. tekst mi ne „mirise“ da uopste neko zagovara takvu zamisao.

      1
      1
  2. Moze li neko da mi pojasni sta ce dobiti mesna zajednica Kursumlija promenom imena..jer ocito da grad nije..a vrlo moguce da ce da izgubi I status opstine

  3. Dobro je da je konacno neko pokrenuo ovu pricu oko iseljavanja i dao konkretnu brojku kako to izgleda.

  4. Gospodine profesore u prvom delu sve ste objasnili procitacu i nastavak posto se to u skolama ne uci panam vi objasnite dali ce se povecati stanovnistvo standard gradana bolji uslovi zaskolovanje briga o starim i napustenim starcima bolji uslovi za zivot na selo ako ce promena imena sve to da resi u to neverujem te price nisu ni za decu

Comments are closed.